ZAZACA’YI ANLAMAK…

c29-06-2017-41.jpg
Abdulkadir Büyüksayar


Zazaca, Hint-Avrupa dillleri grubu içindeki İrani dillerden biridir. Yaklaşık 40 civarında olan İrani (Fars,Kürt,Beluç,Tacik,Paraçi,Ermeni,Semnani,Taliş,Gilek,Lor,Tat,Oset,Mazenderani,Herzendi,Sengeseri,Lek,Kilid…vs) dilleri arasında en çok konuşulan dilin Farsça olduğu bilinmektedir.
 İrani diller arasında önemli ölçüde sözcük benzerliği bulunmaktadır. Ama bu benzerlik  birinin diğerinin lehçesi veya şivesi olduğunu asla göstermez! Zazaca ve Kürtçe arasındaki bazı ortak/benzer kelimelere bakarak Zazacayı ‘’Kürtçe’nin lehçesi’’ olarak göstermeye ve bu temelsiz iddiaya herkesi inandırmaya çalışanlar, aynı kelimelerin Farsça dâhil diğer İrani dillerde de ortak kullanıldığını elbette biliyorlar. Ama politik  amaçları uğruna bilimsel  gerçekleri çarpıtmaktan da geri durmuyorlar ne yazık ki…
Bu tabloyu objektif bakış açısıyla inceleyiniz… Zazaca’nın çok daha farklı bir dil olduğunu anlamak için akıldan noksan olmak gerekiyor…
cedv225.jpg
Vatey Verénon     Ata sözlerimiz

c29-06-2017-42.jpg

Desto vengra şelpi(veng) nina……………...................................................Boş elden ses gelmez.
Aqıl ceniyon hun çaqé yindo……………..………………………..................................Kadının aklı dizindedir.
Heş bı pil, leyir pey kayken…….………………………………………………..Ayı yaşlanınca , yavruların maskarası olur.
Çarey heme çi esto, ey merg çinyo……………………………………………Herşeyin çaresi var,sadece ölümün çaresi yoktur.
Ga mıreno çermé yé monen, merdım mıren numeyi monen……….Öküz ölür derisi kalır, yiğit ölür adı kalır.
Non xu lete meke,tase xu veng meverdı,tı çıqa şeni ındı borı……Ekmeğini parça parça etme,tabağını boş bırakma, yiyebildiğin kadar ye.
Do waştış,nun waştış,céni waştıştı lımıtıki nébeno…………………..Ayran istemek, yemek istemek,kız istemek gizlenmez(utanılmaz)
Hetun lıng to sılén nébi, lewé to çorın nébeni…………………………..Ayakların gübrelenmeden, dudakların yağlanmaz(yağı tatmaz)
Darahénı’ra Ahmet Umut ALİ’ré , ma zaf teşekkür keni.


c29-06-2017-43.jpg

GEÇMİŞE ÖZLEM
Çı lez viyerti ay roci
Çı lez 'emrê mı viyert...
Dewa mı çımandê ver ra vêrena
Qey apey bêrê ay roc se beno
Se beno kı ezo oncina şêro bızêko ver
Se beno ezo oncina şêro momık ra yew goşey üngürı boro
Se beno...

Türkçesi:
Çabucak(ne çabuk) geçti o günler
Çabucak(ne çabuk) geçiverdi ömrüm...
Köyüm gözlerimin önünden geçiyor
Ne olur sanki geri gelse o günler
Ne olur ki ben yine gitsem oğlakların önüne
Ne olur ben yine gidip momık'da bir salkım üzüm yesem
Ne olur...
Abdulkadir Büyüksayar,
Türkiyə.

Tırkə-tolışə zıvonədə ədəbi tərcümə

 Neriman Azeri 1            

Nəriman Azəri

Ardını oxu...

ƏDƏBİ TƏRCÜMƏ

 

ibrahimxəlil fərziyev foto

İbrahimxəlil Fərziyev

"Cim" cavab verməyəndə siz məni "mim"dən soruşun!
Adəmi-Həvva kimi dövri-qədimdən soruşun!..

Özünüz bağlamısız aşiqə cənnət qapısın,
Bir ömür vəd eyləyib Rəhman- Rəhimdən soruşun!

Aramaq istəsəniz yanğıların yanğısını,
Simlərin padişahı o sarı simdən soruşun!

Nə qədər dövr edəcək başımda sevda qəzası?
Varmı bu beynə dəva?- loğman, həkimdən soruşun!

Öldürüb Ibrahimi, cismini basdırmadınız,
Məzarın kim qazacaq?- Siz elə " kim "dən soruşun!

 

Neriman Azeri 1
Nəriman Azəri

"Cim" cəvob nıdoəsə, tı mimiko bıpars mıni!
Adəmi-Həvva oso ğədimiko bıpars mıni!

Iştənın dəbastəne vəşti ban bə aşıği dim,
Vədış doy ümür, Rəhmon-Rəhimiko bıpars mıni!

Bıqınoş şəki əqəm çı sütə mıncır bə dıli,
Çı simon podşo ə zardə simiko bıpars mıni!

Çanə joğo bəçəke çımı sədə eşği ğəzo,
Hestbü bı beyni dəvo? -lığmoniko bıpars mıni!

İbrahimı kıştə tı, mardə conı bə mü nıkay,
Çəy ğəvi ki bəkande, tı çəviko bıpars mıni!

Müəllif: İbrahimxəlil Fərziyev
Bə tolışi zıvon tərcüməəkə: Nəriman Azəri

"ALƏM" N: 4 (4)

"Kəlilə de Dimnə" həxədə kali məlumaton

kelile ve dimne

 

       Qədimə şərğ mudrikinə əhvolaton, hikmətinə sıxanon, məzəynə hikoyon qofeye. Dı həzo soron soxtə bə ım rəvoyəton, ım əfsonon qəv bə qəv egnən çı məmləkəto bə məmləkət, çı keşvəro bə keşvər, çı nəslo bə nəsl dəvardən. Ha məmlləkət, ha nəsl, ha xəlx bəştə rujğori bob çı nəsihətono, pandono foydə peqətdən.

Ardını oxu...

Aytən Eyvazon | DILİ SƏDO | ŞƏŞMİNƏ POA | HAFTMİNƏ POA

Aytən Eyvazon / DILİ SƏDO  | ŞƏŞMİNƏ POA | HAFTMİNƏ POA

Aytən Eyvazon / DILİ SƏDO / PENCMİNƏ POA

Aytən Eyvazon / DILİ SƏDO / PENCMİNƏ POA

9 -dən səhifə 16

Əlaqəli xəbərlər